اسناد موقوفه: سند شماره دو : تعيين ماموستا شيخ محمدسعيد به عنوان وصي موقوفه

سند شمارۀ دو:

تعيين ماموستا شيخ محمّدسعيد به عنوان متولّي تام الإختيار موقوفۀ حميده خانم رشيد اردلان (گل سفيد)  از طرف غلامعلي خان اردلان فرزند حميده خانم.

تاريخ سند: نوزدهم بهمن ماه 1338

امضاء: غلامعلی اردلان

متن سند:

« نظر به اين كه دو دانگ و نيم مشاع از شش دانگ قريۀ گل سفيد پلاك شماره پنجاه و يك واقع در بخش دهستان روانسر كردستان به موجب وصيت‌نامۀ مورخ  سي‌ام فروردين ماه يك هزار و سيصد و سي شمسي از طرف مرحومۀ مغفوره حميده خانم رشيد اردلان رحمها الله تعالی حبس و ثلث و عوايد آن مخصوص مبرّات و خيرات آن مرحومه گرديده و صحّت و اعتبار وصيت‌نامه مزبوره به موجب حكم شماره  1273ــ 24/10/1337 دادگاه شهرستان كرمانشاه شعبۀ اولي و گواهي انحصار وراثت شمارۀ  1358 ــ 29/10/1337 دادگاه شعبه دوم بخش كرمانشاهان مورد تأييد و تنفيذ قرار گرفته و طبق مندرجات وصيت‌نامۀ مزبوره، اينجانب غلام‌علي اردلان شماره شناسنامه نود و هشت مسكين آباد روانسر فرزند مرحوم حسين مقيم روانسر به سمت وصايت، تعيين و اختيار ايصاء نيز به اينجانب و اوصياء بعدي تفويض گرديده است و چون تعيين تكليف محبوسۀ مزبوره از حيث تعيين وصي پس از فوت اينجانب ضرورت دارد، لذا اينجانب با اعتماد به ديانت و امانت و تقوايي كه در آقاي محمّدسعيد نقشبندي فرزند مرحوم شيخ حسن شناسنامۀ شماره يكصد و هفت صادره قريۀ سورمر ازگله حوزۀ ثبت احوال قصر شيرين ساكن فعلي قريۀ مرادآباد روانسر سراغ دارم مشار اليه را به سمت وصي پس از فوت خود معيّن مي‌نمايم تا پس از اين كه اينجانب دعوت حق را لبيك اجابت گفتم معزي اليه با سمت مزبور در دو دانگ و نيم محبوسۀ مرقومه مداخله كرده و  آنجا را بر طبق مندرجات وصيت‌نامۀ فوق الذّكر اداره و عوايد را به مصارف مقرّره در و صيت‌نامه برساند و نيز به معطّم اليه، اجازه و اختيار مي‌دهم كه براي بعد از فوت خود وصي جهت اين محبوسۀ معيّن و حقّ ايصاء را به وصي منصوب از طرف خود تفويض نمابد تا هيچگاه محبوسۀ مرقومه بدون وصي نماند و خلاف وصيت مرحومۀ موصيه عملي نشده باشد. ـ اميد است جناب آقاي نقشبندي در انجام امور وصايت مزبوره، موفق گرديده خداي متعال را راضي و روح موصيه و اينجانب را از اعمال حسنه و نيّات خير و حُسن مراقبت و كمال مواظبت در انجام وصيت، شاد و مسرور فرموده و عندالله مأجور و مثاب باشند.  

به تاريخ نوزدهم بهمن ماه 1338 برابر يازدهم شعبان 1379 .

محلّ امضاء: غلامعلي اردلان ».

تصوير سند شماره دو: براي مشاهده در سايز بزرگ روي سند كليك كنيد!

وقف چيست؟

ابتدا لازم است تعريف وقف در اينجا آورده شود:

وقف چيست؟

پيامبر اكرم(ص): «زماني كه فرزند آدم بميرد، پرونده عمل او بسته مي‌شود، مگر از سه چيز: صدقه جاريه، علم مفيد و فرزند عالمي كه براي او دعا كند ».

وقف در لغت به معني ايستادن و ساكن و حبس كردن است و در اصطلاح فقه، يعني حبس مايملك و جلوگيري از انتقال آن به ديگري، چه از راه فروش و چه از راه بخشش و در مقابل، منافع و سود حاصل از آن را در راه خداوند قرار دادن.  كه در واقع همان راه خدمت به مردم و گره‌گشايي مشكلات و سر و سامان دادن به وضعيت عادي و فرهنگي آنان مي‌باشد.

در كتاب المبسوط وقف چنين تعريف شده است:
«فالوقف تحبيس الاصل و تسبيل المنفعه»
«وقف نگهداشتن اصل ملك و جاري ساختن منفعت است» .

تحبيس از ريشه حبس به معناي زنداني كردن، در قيد آوردن و جلوي آزادي چيزي را گرفتن است. چون با وقف شدن ملك، آزادي نقل و انتقال از آن گرفته مي‌شود.

فقها وقف را در باب صدقات آورده‌اند و آن را نوعي از صدقه شمرده‌اند. در كتاب فقهي و مبحث مربوط به اقتصاد اسلامي، فصول و بخشهايي به وقف و انواع و شرايط آن اختصاص پيدا كرده و احكام و مقررات آن توضيح داده شده است.
اقسام وقف:

براي وقف، اقسامي ذكر شده است كه به طور خلاصه به آن اشاره مي‌كنيم:
وقف عام: وقفي است كه بر جهات و عناوين عام باشد.
وقف خاص: وقفي است كه بر جهت خاص و عنوان خاصي باشد مانند: وقف بر اولاد ذكور و يا وقف بر محل يا فرد خاصي به نحوي كه انتفاع از آن خصوصي باشد.
وقف انتفاع: وقفي است كه مقصود از آن درآمد مادي نباشد مانند احداث مسجد  در زمين ملكي خود و يا زمين مواته.
وقف منفعت: وقفي است كه مقصود از آن درآمد مادي است براي هزينه چيز ديگر مثل وقف دكان براي اداره مسجد، مدرسه و يا بيمارستان

اهداف عمومي وقف و آثار آن:

وقف ارتباط تنگاتنگي با مصالح عمومي دارد، مخصوصاً در جوامعي كه اختلاف طبقاتي در آن زياد باشد. به وسيله وقف، ثروتمند به فقير مي‌انديشد و توانا به سراغ ناتوان مي‌رود و خيلي از نيازمنديهاي عمومي از اين راه مي‌تواند برطرف شود.
اهداف عمومي كه مي‌تواند در وقف تحقق پيدا كند، از اين دست هستند:
دستگيري مستمندان، كمك به محرومان، سامان دادن زندگي فرودستان، تعديل اقتصادي، هم سطح كردن زندگي مردمان، نشر علم و دانش، گسترش فرهنگ و آموزش به ويژه آموزش معارف اسلامي و مباني ديني، احداث و ايجاد مساجد، تكايا، كتابخانه‌ها، مدارس، بيمارستانها، پناهگاهها، مراكز عام المنفعه و اداره آنها، ايجاد و احداث راه‌ها و پل‌ها و...
از جهت ديگر وقف كردن، صفات رذيله مثل حرص و دنياپرستي را ريشه كن مي‌كند و قناعت و نوعدوستي را مي‌پروراند، وقف كردن تعاون و كمك‌رساني افراد را جايگزين كشمكش و فخر فروختن مي‌كند. وقف كردن جامعه‌اي پر از عشق و نوعدوستي و فضيلت‌پروري به وجود مي‌آورد. سطح فكرها را بالا مي‌برد و درآمد موقوفه، تشنگان را سيراب و به مسافران در زير سايه‌سار نيكي، آرامش و آسايش مي‌بخشد.
همان‌طور كه مشخص است اهداف وقف، در فقراء و معابد محدود نمي‌شود، بلكه اهداف عمومي مثل ايجاد و اداره مركز علمي و بيمارستانها و... را هم در پي دارد.

منبع: پايگاه آستان قدس با اندكي تلخيص.

مقدمه

در اين وبلاگ كوشش مي‌شود مطالبي مختصر و مفيد دربارۀ موقوفۀ مرحومه حميده خانم رشيد اردلان منتشر شود.

هدف از ايجاد وبلاگ آشنا ساختن مردم منطقه اورامانات ـ به ويژه مردم روانسر ـ با اين موقوفه، تاريخچه آن و مسائل مربوط به آن است.

تلاش مي‌شود مطالب ـ حتّی الأمكان ـ با سند ارائه شود.