موقوفۀ گل سفيد روانسر

موقوفۀ حميده خانم رشيد اردلان(گل سفيد روانسر) و اخبار مربوط به آن


متولی چه کسی است؟

طبق ماده 4 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف ،متولی موقوفه کسی است که به موجب وقف
نامه و مقررات قانون ،واجد این سمت باشد.

آیا متولی می تواند تولیت را رد کند؟
بر اساس مسئله 81 تحریر الوسیله و طبق ماده 76 قانون مدنی ،کسی که
واقف او را متولی قرار داده می تواند بدواً تولیت را قبول یا رد کند و اگر قبول کرد دیگر نمی تواند
رد نماید و اگر رد کرد مثل صورتی است که از اصل متولی قرار داده نشده باشد.

آیا متولیان که خود واقف هستند نیاز به اخذ حکم تولیت دارند؟
با توجه به مفاد بخشنامه شماره 1364/410-21/5/75نماینده محترم ولی فقیه و سر پرست سازمان
متبوع،اینگونه متولیان نیاز به اخذ حکم و نظریه تولیت ندارند(مشروط به اینکه خدای نکرده عمل
خلافی از آنان مشاهده نشود).

آیا متولی می تواند و کیل انتخاب کند تا امور موقوفه را به جای خودش انجام دهد؟
طبق تبصره سه ماده 4قانون ،در موقوفاتی که شرط مباشرت نشده باشد متولی می تواند برای انجام
تمام یا قسمتی از امور مربوط به موقوفه وکیلی انتخاب کند .وکیل مزبور باید توانائی انجام مورد
وکالت را داشته باشد.

آیا متولی امین موقوفه محسوب می شود؟
بلی،طبق تبصره 4ماده 7قانون تشکیلات،کلیه مباشران موقوفات و اماکن مذهبی اعم از متولی و
ناظر و ...در حکم امین می باشند و در صورت تعدی یا تفریط یا تخلفات دیگر ملزم به تأدیه حقوق و
وجوه و اموال و جبران خسارات ناشی از اعمال خود خواهند بود .هرگاه عمل آنها مشمول عناوین
کیفری باشد از طریق مراجع قضائی نیز تعقیب و به مجازات مقرر محکوم خواهند شد.

در صورت غیر متعارف بودن حق التولیه تکلیف چیست؟
چنانچه حق التولیه متناسب نباشد،حسب مفاد بخشنامه شماره 1455/12/الف/599/31 مورخ 22/3/69 سازمان ،با تأیید سرپرست محترم سازمان کسر یا اضافه خواهد شد.

اگر واقف حق التولیه تعیین نکرده تکلیف چیست(منع کرده)؟
طبق اعلام مورخ 9/6/68نماینده محترم ولی فقیه و سرپرست سازمان متبوع ،برداشت 10% به
عنوان حق التولیه از در آمد موقوفه ای که واقف صریحاً منع کرده مشروع به نظر می رسد لکن اگر
کسی نسبت به موقوفه خدماتی انجام دهد که معمولا بدون مزد انجام نمی دهند،به قدر متعارف می
تواند مزد برداشت کند.

آیا حق التولیه متولی مشمول پرداخت مالیات می گردد؟
با توجه به بخشنامه شماره 5930/464/10/4/30-9/11/73وزیر محترم امور اقتصادی و دارائی
،حق التولیه متولی مشمول دریافت مالیات می گردد.

آیا موقوفات از پرداخت مالیات معاف هستند؟
طبق آئین نامه اجرائی قانون مالیاتها،موقوفات از پرداخت مالیات با رعایت شرایطی معاف هستند و
در صورتی که متولیان نتوانند به موقع از معافیت مالیاتی پیش بینی شده استفاده نمایند ،خود مسئول
پرداخت آن هستند.

آیا حق التولیه از زمان صدور حکم تولیت به متولی تعلق می گیرد؟
حق التولیه از زمان اعمال تولیت به متولی تعلق می گیرد و متولی از زمان تحویل موقوفه مستحق
دریافت حق التولیه است.

تکلیف متولی پس از اخذ حکم تولیت چیست؟
باید موقوفه را تحویل بگیرد.بدین منظور لازم است به اداره اوقاف محل مراجعه و ضمن ارائه
فتوکپی حکم تولیت کتباً درخواست تحویل موقوفه را نماید.در این خصوص با معرفی اداره اوقاف
حساب مشترک افتتاح و صورتجلسه تحویل و تحول موقوفه تنظیم و به امضای رئیس اداره متولی
موقوفه خواهد رسید.

در صورتجلسه مذکور موارد مشروحه زیر قید خواهد گردید:

1-میزان موجودی موقوفه که به حساب مشترک واریز می گردد.
2-میزان و تعداد اوراق بهاءدار از جمله،قبوض اقساطی،چک،سفته
3-لیست اوال موقوفه
4-لیست بدهکاران و بستانکاران
5-آخرین بودجه تنظیمی
6-آخرین مفاصا حساب اخذ شده
7-لیست پرونده های ثبتی که در جریان اقدام است
8-لیست پرونده های حقوقی که در جریان اقدام است
9-سایر موارد ضروری

آیا متولی می تواند رقبات وقفی را به اجاره خود در بیاورد؟
خیر.دارای اشکال حقوقی است.

سیاست سازمان اوقاف در رابطه با واگذاری اراضی بلا معارض وقفی یا احیای رقابت
عرصه و اعیان وقف که اعیانی آنها به مرور زمان از حیز انتفاع خارج شده چیست؟
در مرحله اول:احیای رقبه با استفاده از امکانات خود موقوفه
در مرحله دوم:احیای رقبه با استفاده از سر جمع موقوفات
در مرحله سوم :احیای رقبه از طریق مشارکت با دیگران
در مرحله چهارم:واگذاری از طریق مزایده پس از انجام تشزیفات لازم قانونی

آیا اموال شخصی متولی از اموال موقوفه باید جدا باشد؟
طبق ماده 24 آئین نامه اجرائی ،با توجه به این که حفظ موقوفات از وظایف متولیان است و اموال
وقف باید از اموال شخصی متولی جدا و متمایز باشد ،متولی مکلف است دفتر مخصوصی برای ثبت
درآمد و هزینه تنظیم نماید و هرگاه در آمد سالانه بیش از 100000ریال باشد با معرفی اداره اوقاف
،حساب جداگانه به نام موقوفه در یکی از بانک ها افتتاح و عواید حاصله را به آن حساب واریز و
هرگونه پرداخت را از طریق انجام دهند.

چه موقع نظارت اوقاف بدون افتتاح حساب مشترک تحقق پیدا می کند؟
موقوفاتی که در آمد سالیانه آنها کمتر از 3000000ریال باشد،ادارات اوقاف می توانند با توجه به
بند سه مجوز مقام معظم رهبری در مورد اجرای طرح توجیه با رعایت مقررات با کسب مجوز از
سازمان بدون افتتاح حساب مشترک،نظارت استصوایی خود را به طریق اطمینان بخشی اعمال
نمایند.

آیا هر موقوفه دارای شخصیت حقوقی جداگانه ای است؟
بلی .طبق ماده 3قانون تشکیلات اوقاف و امور خیریه ،هر موقوفه دارای شخصیت حقوقی است و
متولی یا سازمان حسب مورد نماینده آن محسوب می شود.

تکلیف رقابتی که باید به اجاره داده شود چیست؟
طبق ماده 11 آئین نامه اجرائی قانون تشکیلات ،به منظور رعایت مصلحت وقف و بهر برداری
صحیح باید رقابت موقوفه را با توجه به مفاد وقف نامه و قوانین مربوطه و با جلب نظر کارشناسان
رسمی یا خبره محلی و رعایت شرایط مندرج در زیر ماده مذکور از طریق مزایده به اجاره واگذار
نمود.

کمیسیون مزایده از چه افرادی تشکیل می شود؟
طبق ماده 14 آئین نامه از رئیس اوقاف ،متولی و نماینده دارائی ،تشکیل می گردد.
طبق ماده 12 آئین نامه اجرائی در مورد موقوفاتی که عرصتاً و اعیاناًوقف است اعطای حق تملک
اعیانی ممنوع است.

آیا اداره اوقاف ناظر اطلاعی یا استصوابی ؟
طبق بند یک بخشنامه 2988/410-5/11/70سازمان اوقاف موضوع مجوز مقام رهبری در مورد
نحوه اجرای طرح توجیه،نظارت اوقاف بر امور متولیان استصوایی است.


((وظایف متولی))


وظیفه متولی در خصوص رعایت مقررات اوقافی چیست؟
طبق ماده 9 آئین نامه اجرائی قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف متولی ،امین موقوفه بوده و
موظف است مطابق قانون تشکیلات و اختیارات اوقاف و سایر قوانین و مقررات مربوطه و در
صورت ابهام و یا فقدان مقررات خاص .طبق احکام شرع و با عنایت کامل به مندرجات وقف نامه
،موقوفه تحت تولیت خود را اداره کند و در حفظ عین حقوق و حدود موقوفه اقدام و در اجرای نیات
خیر واقف کوشش نماید.

وظیفه متولی در خصوص مطالبات موقوفه چیست؟
طبق ماده 16 آئین نامه اجرائی قانون اوقاف ،متولی موظف است نسبت به وصول مطالبات موقوفه
به موقع اقدام کند .

وظیفه متولی در خصوص تجدید اجاره چیست؟
متولی مکلف است اقدامات خود را نسبت به اجرای مواد یک و چهار لایحه قانونی تجدید قرارداد و
اجاره املاک پی گیری نماید.

وظیفه متولی در خصوص اخذ مفاصا حساب چیست؟
برابر مقررات بودجه فردی موقوفات که حاوی مشخصات رقبات و ریز ارقام در آمد و هزینه
،موجودی،بدهی و مطالبات می باشد باید حداکثر در سه ماهه آخر هر سال برای سال آتی طبق مدلول
وقف نامه و مطابق نمونه ای که سازمان معین نموده،تنظیم شود و به اداره اوقاف تحویل گردد.
طبق ماده 25 آئین نامه قانون،متولیان باید هر سال صورتحساب در آمد و هزینه موقوفه را براساس
بودجه تنظیمی تهیه و به اداره اوقاف محل تحویل نمایند تا جهت حسابرسی به اداره تحقیق فرستاده
شود تا بررسی و مفاصا حساب صادر شود.
طبق ماده 27 آئین نامه قانون ،چنانچه مفاصا حساب صادر نشود و موضوع ناشی از عمل متولی
باشد،شعب حسابرسی موارد تخلف را برای رسیدگی در جهت عزل ،ممنوعیت و یا ضم امین به
شعبه حقوقی تحقیق اعلام خواهد نمود.

وظیفه متولی در خصوص ثبت رقبات و اعتراض به ثبت؟
متولی موظف است در اسرع وقت نسبت به ثبت رقبات تحت تولیت خود مبادرت نماید و در مواردی
که از طرف اشخاص تقاضای ثبت موقوفه به عنوان ملک بشود ،اعتراض و در مراجع صالحه اقامه
دعوی نماید.
طبق ماده 38 آئین نامه اجرائی قانون تشکیلات ،متولیان موظف هستند استناد و آگهی های ثبتی
مربوط به موقوفه تحت تولیت خود را بررسی و برای حفظ عین و منافع موقوفه هر گونه اقدام لازم
را معمول نمایند.

وظیفه متولی در خصوص مطالبات و قانون ابطال چیست؟
طبق ماده 16 آئین نامه اجرائی قانون تشکیلات ،متولی موظف است نسبت به وصول مطالبات
موقوفه و نیز برای روشن نمودن وضع موقوفه در اجرای قانون ابطال اسناد فروش رقبات ،آب و
اراضی موقوفه به موقع اقدام نماید.

اگر موقوفه تبدیل به ملک دیگران شده وظیفه متولی چیست؟
چنانچه موقوفه به عنوان ملک ثبت شده باشد ،متولی موظف است طبق ماده 10 آئین نامه اجرائی
قانون ،در مراجع صالحه اقامه دعوی بنماید و در مواردی که موقوفه به نحوی از انحا بدون مجوز
شرعی به ملکیت اشخاص درآمده با رعایت ماده واحده قانون ابطال نسبت به احیای موقوفه اقدام و
ادارات اوقاف را در جریان اقدامات خود قرار دهد تا همکاری لازم معمول گردد.

آیا متولی می تواند وکیل دعاوی انتخاب نماید؟
طبق ماده 41 آئین نامه قانون تشکیلات ،متولی می تواند برای احیای حقوق وقف و دفاع از دعاوی و
مشاوره در امور حقوقی و ثبتی موقوفات صورت لزوم وکیل یا وکلای واجد شرایط انتخاب کند.حق
الوکاله و حق المشاوره با توجه به مصلحت و غبطه موقوفات از محل عواید وقف قابل پرداخت
خواهد بود.

آیا موقوفات از پرداخت هزینه های دادرسی و ثبتی معاف هستند؟
طبق تبصره ماده 9 قانون تشکیلات ،موقوفات عام از پرداخت هزینه های دادرسی معاف هستند.

عزل یا ممنوعیت متولی:
الف) طبق ماده 7قانون تشکیلات و اختیارات اوقاف و نظریه 17/3/74فقهای شورای نگهبان هر گاه
متولی به عین یا منافع موقوفه خیانت نماید معزول ،ممنوع المداخله و یا ضم امین خواهد شد.
ب)چنانچه متولی به موقع نسبت به اخذ مفاصا حساب اقدام ننماید،حسب ماده 27 آئین نامه اجرائی
،شعب حسابرسی ،موارد تخلف را برای رسیدگی در جهت عزل یا ممنوعیت و یا ضم امین به شعب
حقوقی تحقیق اعلام خواهند کرد.

چه موقع متولی ضم امین می شود؟
در صورتی که متولی موفق به اخذ مفاصا حساب از اداره تحقیق نشود،حسب ماده 27 آئین نامه
قانون تشکیلات ،امکان عزل ،ممنوعیت یا ضمن امین متولی از شعب اداره تحقیق فراهم شود.

وظیفه متولی در خصوص عمران و آبادانی چیست؟
الف)طبق ماده قانون تشکیلات سازمان اوقاف ،صرف درآمد موقوفات به منظور بقای عین آنها بر
سایر مصارف مقدم است و متولی موظف است موجبات آبادانی رقبات موقوفه را فراهم آورد.
ب)طبق ماده 26 آئین نامه اجرائی قانون ،متولی موظف است در نگهداری و جلوگیری از خرابی و
انهدام و آبادانی موقوفه اهتمام نماید.
طبق ماده 86 قانون مدنی ،در صورتی که واقف ترتیبی قرار نداده باشد،مخارج تعمیر و اصلاح
موقوفه و اموری که برای تحصیل منفعت لازم است بر حق موقوف علیهم مقدم خواهد بود.



منبع: سايت اداره كل اوقاف خراسان